The sounds of salvation : Music for a Bruges merchant

Missa de Sancto Donatiano

8 zangers
1 organist (optioneel)

Dit programma rond de Missa De Sancto Donatiano van Jacob Obrecht (1457/58-1505) bevat niet alleen de briljante polyfonie van de meester maar biedt tevens een inkijk in het muzikale, culturele, politieke en religieuze leven van de stad Brugge op het toppunt van haar glorie. Het repertoire wordt in z’n oorspronkelijke context geplaatst en nieuw leven ingeblazen.

Het verhaal rond de Missa De Sancto Donatiano begint met de politieke verbanning, om politieke van de rijke Brugse bonthandelaar Donaas de Moor. Toen deze in 1483 overleed na jarenlang als banneling te hebben geleefd in Zeeland, bestemde hij in zijn testament een bedrag voor het opdragen van een aantal missen in de Brugse Sint Jakobskerk. Hij hoopte op die manier zijn naam te zuiveren, de eer van zijn familie te vrijwaren en zijn eeuwige verlossing te verzekeren – net zoals die mecenassen die zichzelf lieten portretteren op geestelijke schilderijen van Vlaamse Primitieven. In zijn testament bepaalde hij onder meer het opdragen van een mis met polyfonie, orgel en het luiden van klokken op het feest van zijn patroonheilige Sint Donaas (14 Oktober). Hij volgde daarbij de gangbare praktijk van rijke Brugse patriciërs om de kerken van de stad regelmatig en gul te doteren.

Onderzoek heeft uitgewezen dat de polyfone mis die voor deze gelegenheid werd gecomponeerd de Missa de Sancto Donatiano (1487) van Obrecht was, een werk waarin liederen en melodieën verwerkt werden die alom bekend waren onder de Brugse gelovigen en in verbinding stonden met de verering van Sint Donaas, de patroonheilige van de stad. Naast Gregoriaanse gezangen is er het liedje, Gefft den armen gefanghen, waarvan de tekst verwijst naar de De Moors donaties aan de Donckercamer, een Brugse gevangenis.

Voor de uitvoering van dit meesterwerk laat Cappella Pratensis de gezongen misdelen afwiseslen met orgelimprovisaties op enkele van de Gregoriaanse melodieën die de basis vormen van Obrechts polyfone zetting, helemaal in lijn met de bepalingen van De Moors testament en conform aan de toenmalige uitvoeringspraktijk in de Brugse kerken.

Dit programma vormde de basis van een cd-dvd productie (mei 2009), met musicologische ondersteuning door Amerikaanse musicologe prof. M. Jennifer Bloxam (Williams College, Massachusetts). Deze productie won verschillende prijzen, waaronder de Diapason Découverte van het Franse vakblad Diapason en 4 sterren van Classica.